شهری به قدمت ظهورآدمی

علی جلالی

وقتی در دالانهای تودرتوی تاریخ قدم‌می‌گذاریم آنچهخود نمایی می‌کند، پدیده‌ای است که ماحصل تجمع نوع بشر بوده و در بقای این موجوددوپا نقش به‌سزایی بر عهده داشته‌است. شهر و شهرنشینی حاصل اراده‌ی آدمی برای بقا وتعالی نوع خود است. چرا که جدای از حفاظت قوم و ملت در برابر هجوم عوامل نابودکننده و ایجاد قدرتی متمرکز، نقشی به‌سزا در توسعه و پیشرفت جوامع انسانی داشته ودر دل این اجتماع نظام‌ یافتهاست که می‌توان شاهد تولد افکار، هنر،نظم و جامعه‌ای نوین و کارآمد بود. هرآنچه این پدیده رشدیافته‌تر و کاملتر باشدعلاقه به سکونت و تعلق به آن در نوع آدمی‌بیشتر خواهد شد. کم نیستند شهرهایی که درطول تاریخ بوجود آمدند و در این راستا خواستگاه ظهور پدیده‌های بزرگ و درخشانی ازفرزانگان و روشنفکران بوده و در هر دوره‌ای پرچم‌دار تمدن و اعتلای جامعه‌ی بشریتبوده‌اند. به‌طور حتم در هر دوره‌ای از تاریخ و موقعیت مکانی و زمانی شهرهای مختلفیظهور پیدا کرده و بعد از گذشت مدت زمانی یا نابود شده و آثار اندکی از آنها بر جایمانده و یا به بوته‌ی فراموشی سپرده‌شده‌اند و دیگر در جایگاه خاص خود قرارندارند.در این میان می‌توان به شهری اشاره کرد که سابقه‌ای به‌اندازه‌ی طول ظهوربشریت داشته و بر اساس اسناد و مدارکی سابقه ظهور آن به بیش از 8000 سال پیش ازمسیح بر‌می‌گردد. این شهر در گذشته راکس، راگو، در اوستا رغه، در کتیبه بیستون رگا،در یونان راگو، راگا، راکیا و در سریانی ری‌-دورا و در زبان ارمنی ری و در پهلویری‌-رگ‌-راگا آمده است.به نقل از کتاب وندیداد که از کتب مقدس زرتشتیان است؛دوازدهمین کشور با نزهت که من اهورامزدا آفریدم رغه با سه نژاد است، اهریمن پسر مرگبر ضد آن آفت بی‌اعتمادی پدیدآورد.آنچه از متون تاریخی برمی‌آید اینست که در پیش ازاسلام این شهر زیرمجموعه‌ی از تمدن بزرگ ماد بوده و در برخی موارد آن را "اوراپس " می‌نامیدند که دلیل آن هم بروز زلزله‌ای شدید بود که شهر ری را ویران کرده و سلوکوساول معروف به نیکاتر (280– 312 قبل از میلاد) این شهر را اباز سازی کرده و مرمت نموده‌است. بعدها این نام بهارشکیه یا ارساکیا تغییر کرد.

در پیشینه‌ی این شهر قدیمی آنچه به چشم می‌خورد رفت و آمد کاروانها و عبور ومرور بزرگان و دانشمندان از آن بوده‌است چراکه این شهر به عنوان یک مرکز حمل ونقلکالا و مسافر در مسیر جاده‌ی ابریشم خود نمایی می‌کرده است. این مزیت و جایگاه ویژهبر رشد و توسعه و بقای چندهزارساله‌ی "ری" تأثیر گذاشته و در دوره‌های مختلف تاریخیاز نابودی و فراموش شدن آن جلوگیری نموده است.در واقع تا زمانی که ارتباط ایران باحوزه‌ی مدیترانه قطع نشده‌بود شهر "ری" نیز به دلیل وجود جاده‌ی ابریشم جایگاه ویژهخود را حفظ کرده‌بود ولی با ظهور دولت عثمانی در ترکیه فعلی و قطع ارتباط زمینیایران با حوزه مدیترانه، نه تنها جاده‌ی ابریشم خاصیت خود را از دست داد، بلکه شهر "ری" نیز از جایگاه بین‌المللی خود فروافتاد. آنچه که هنوز این شهر را در جایگاهیمعتبر نگاه‌داشته وجود مقبره‌ای بزرگ و معتبر مذهبی ازیکی از بزرگان دینی است کهمشهور به شاه‌عبدالعظیم می‌باشد.

البته آثار تاریخی و باستانی در این شهر بسیار بوده و برخی نیز نابودشده‌اند ولی آنچه که بر جای مانده شامل: تپه‌میل، قلعه‌طبرک،‌ بقعه بی‌بی شهربانو،‌برج طغرل،‌ زندان هارون، زاویه‌ی مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی می‌شود.

 

/ 0 نظر / 8 بازدید