شهری کوچک با شهرتی عالم‌گیر

سال قبل از میلاد محل زندگی بوده و برای بسیاری از تمدن‌هانقش گهواره‌ای داشته است. اگر ایجاد و استفاده از خط که به 3500 قبل از میلادبرمی‌گردد را به خاطر آوریم. می‌توانیم بگوییم که قونیه یکی از قدیمی ترین مراکززندگی محسوب می‌شود.

در قرن ششم قبل از میلاد اسکندر بزرگ سلوکوس‌ها و پادشاهی برگاما و در 395سال قبل از میلاد امپراطوری رم در قونیه و در اطراف آن حاکم بوده‌اند. در اوایل قرنهفتم میلادی ساسانی‌ها و باز در اواسط همین قرن امویان به فرماندهی معاویه قونیه رابه طور موقت اشغال کرده‌اند. قونیه تا قرن دهم میلادی یک ایالت بیزانس به شمارمی‌رفت و بعد در اختیار عرب‌های مسلمان قرار گرفته است. تا قبل از پیروزی جنگمالازگرد، سلجوقیان اولین مهاجمین ترک بوده‌اند که به قونیه آمده‌اند(1069).

آلپ ارسلان، سلطان سلجوقی بزرگ،‌ در سال 1701 دروازه‌های آناتولی را به رویترک‌ها باز کرد. سلطان آلپ ارسلان پس از پیروزی به فرماندهان خود فتح تمام مناطقآناتولی را دستور داد. قونیه توسط کوتالمش اوغلو (کوتالمش زاده) سلطان سلیمان شاهفتح شد.

ف- بارباروس امپراطور آلمان در دوران جنگ‌های صلیبی سوم،‌ علی‌رغم محاصرهکردن قونیه (18مه 1190) نتوانست قلعه‌ای را که قلیچ ارسلان دوم از آن دفاع می‌کردرا فتح کند و پنج روز بعد مجبور به عقب‌نشینی شد.

قونیه در سال 1467 جزء اراضی عثمانیان شد و امروز به عنوان یکی از بزرگترینو مهم‌ترین شهرهای جمهوری ترکیه، برای انتقال گذشته باشکوهش به نسل‌های آینده بهسرعت در حال توسعه است.

مولانا جلال الدین محمد رومی

مولانا جلال الدین محمد رومی مرد اندیشه و علم می‌باشد که صدها سال است کهدنیا را تحت تاثیر خود قرار داده و با اندیشه های خود را روشن‌سازی انسانیت نقشموثری داشته است. سفری که از بلخ شروع شده و در قونیه خاتمه پیدا کرده است،‌بزرگ‌ترین مرد عاطفه و بزرگ‌ترین هنرمند تاریخ بشریت را برای قونیه به ارمغان آوردهاست. قونیه با فلسفه او به یک شهر صلح‌، امنیت و تفاهم تبدیل کردهاست.

امروز آثار او به نام‌های دیوان کبیر، فیه‌ما فیه، مکتوبت و مجالس سبا درکنار مثنوی نوربخش هزاران قلب می‌باشد و پیام‌های او را به ؟ د گوشه و کنار دنیا درحال انعکاس است.

موزه مولانا

مکان درگاه مولانا که امروز به عنوان موزه مورد استفاده می‌باشد،‌ باغچه گلسرای سلجوقیان بوده است که از طرف سلطت علاء‌الدین کیقباد به بهاء‌الدین ولد پدرمولانا که سلطان علما نامیده می‌شد هدیه گردید. علاء الدین ولد که در سال 1231 وفاتکرد،‌ در مکان امروز تربت دفن شده است بعد از وفات مولانا جلال‌الدین محمد رومی در 17 دسامبر 1237 پسر مولانا سلطان ولد بنا به خواسته متقاضیان بر روی مقبره مولانابارگاه ساخت.

یکی از وزیراندوران سلجوقی به نام امیر پروانه، به اتفاق همراهانش با سرمایههنگفتی بر روی مقبره مولانا یک گنبد مخروطی که با کاشی تزئین شده بود ساخت. معماراناین گنبد بدرالدین تبریزی می‌باشد. درگاه مولوی و آرامگاه در سال 1926 تحتعنوان(موزه آثار عتیقه قونیه) به عنوان موزه شروع به کار کرد. در سال 1954 درفعالیت‌های نمایش و تنظیم موزه تجدید نظر به عمل آمد و نام موزه به موزه مولاناتغییر یافت. راه ورود به حیات موزه دروازه درویشان می‌باشد در طول جوانب غرب و شمالحجره‌های درویشان قرار گرفته است. این حجره‌ها توسط پادشاه مراد سوم در سال 1584 بهمنظور اقامتدرویشان ساخته شده است. بعضی از این حجره‌ها امروز به عنوان اداره مورداستفاده می‌باشد. دو عدد از این حجره‌ها به عنوان اتاق پوست نشین و اتاق مثنوی خوانبا اشیاء اصلی مورد نمایش است و در اتاق آخر کتاب‌های مرحوم عبدالباقی گل پینارلی ودکتر محمد اوندر قرار دارد. در سمت جنوبی موزه آشپزخانه وجود دارد که تا موزه شدنمقبره احتیاج غذایی از آن‌جا تامین می‌شده است و در سال 1990 با تعمیر و مانکنگذاری به صورت امروزی در آمده است. بعد از آشپزخانه و مقبره خرم پاشا دروازهخاموشان واقع شده است که به سمت قبرستان سه تایی باز می‌شود. (در این قبرستان سه تناز جوانمردان خراسان دفن شده،‌ به همین دلیل نام سه تایی می باشد وسط باغچه محل سماخانه می‌باشد و در کنار آن اتاق تلاوت با دروازه‌های چوبی واقع شده است. این اتاقپر از آثار خطی می‌باشد. در این مکان یک دروازه نقره‌ای وجود دارد ه توسط فرزند حسنپاشا سوکولو محمد پاشا در سال 1599 ساخته شده است و از دروازه راهی است به حضور پیرکه محل ؟ نزدیکان مولانا می‌باشد. در این مکان دو ویترین قرار دارد که در میانآن‌ها قدیمی‌ترین نسخه‌های مثنوی و دیوان کبیر به نمایش گذاشته شده است. در زیر اینصندوق بزرگ پدر مولانا، سلطان العما بها‌الدین ولد دفن شده است. این صندوق که ازشاه اثرهای کار چوب سلجوقیان می باشد در زمان قانونی سلطان سلیمان از روی مقبرهمولانا به این مکان انتقال داده شده است. صندوق حضرت مولانا نیز با تنه عتیقه،‌تزئینات هندسی و نباتی یکی دیگر از آثار کار چوب می‌باشد که شبیه صنعت سم چوبمی‌باشد. یکی دیگر از صندوق‌ها موجود در آرامگاه مربوط به مظفرالدین امیر عالم چلبیو دیگر مربوط نوه مولانا جلاله خاتون می‌باشد که با هنر کاشی تزئین شده‌اند. مزارهای دیگری که از این آرامگاه موجود می‌باشدبه ترتیب به چلپی حسام‌الدین، بایتیمور‌، اوغلو شیخ کرام الدین، امیر شمس‌الدین یحیی،‌دختر مولانا ملکه خاتون و دیگرجوانمردان خراسان مربوط می باشد. در پائین پای جوانمردان خراسان کاسه‌نیسان جایگرفته است که برای حکمران ایلخانی، ابوسعید بهادر ساخته شدهاست.

تکیه خانه‌ها طوری تنظیم شده که در کنار سماخانه همیشه یک مسجد و در سویدیگر آن،‌ تربت ساخته شده است. پوشش روی آرامگاه که به شکل گنبد ستاره‌دار تزئینشده و تزئینات روی دیوارها یک معنای درونی می دهد. تا سال 1926 که درگاه به عنوانموزه باز شد،‌ مراسم سما در سماخانه‌ای که توسط قانونی سلطان سلیمان در قرن 16ساخته شده بود برگزار می‌شد. در سماخانه،‌ کرسی نعت و محل نشستن موزیسین‌ها یعنیحجره مطرب با حالت اصلی خود نگهداری می‌شود و باز در این مکان آثار چوبی و فلزی وآلات موسیقی مولوی به نمایش گذاشته شده است.

در حیاط این آشیانه حضور یک حوض سربسته با فوران آب که توسط سلطان سلیم درسال 1512 ساخته شده است، به نام حوض شب عرس و در سمت شمالی حیاط شیرآب سلسبیل واقعشده است که به موزه زیبایی خاص می‌بخشد.

مرکز فرهنگی موزه مولانا

مرکز فرهنگی موزه مولانا در فاصله یک کیلومتری موزه مولانا قرار دارد و ازنظر موقعیت به قبرستان سه تایی نزدیک‌تر است. مرکز فرهنگی مولانا با مساحتی در حدود 10000 متر مربع، ظرفیت و توانایی برگزاری تمام برنامه‌هایی که در قونیه انجاممی‌شود را دارد. این مرکز فرهنگی محتوی دو سالن مذاکره سرباز و سرپوشیده (سماخانه)،سالن‌های نمایش، کافه تریا،‌ کتابخانه، مرکز تحقیقات، سالن‌های کنگره و نمایش ومکان‌های مختلف دیگر می‌باشد و هر ساله در سال دسامبر،‌ در زیر بزرگ‌ترین قندیلدنیا،‌ یعنی مرکز فرهنگی،‌ مراسم یادبود مولانا جلال الدین محمد رومی برگزارمی‌گردد. این مرکز با برگزاری فعالیت‌های فرهنگی در طول سال،‌ نفس تازه‌ای برایجهانگردی قونیه بودهو با احتشام خود دقت تمام دنیا را به سوی خود جلبنموده است.

تربت و مسجد شمس تبریزی

بزرگترین تحول زندگی مولانا جلال‌الدین محمد رومی،‌ ملاقات ایشان با شمستبریزی می‌باشد. تا آن زمان مولانا در مساجد و مدارس درس می‌داد و وعظ می‌کرد امابعد از آن تاریخ تماما تغییر می‌کند.

شمس تبریزی در تبریز متولد شده و نام ایشان مولانا محمد است. جستجوی معنویحضرت مولانا با روبه رو شدن با ایشان خاتمه می یابد. کسی بود ه نه به دنیا و نه بهطرز لباس پوشیدن اهمیت می‌داد و در طول سه سال ونیم برابری با مولانا،‌ افق‌هایجدیدی در زندگی مولانا، ‌بازکرده است و او را عاشق کامل حق ساخته است. مولانا دوتخود شمس را فراموش نکرده و دیوان(دیوان شمس) را نوشته و به ایشان اهدا نموده است. امروزه در قونیه مسجد شمس تبریزی که به عنوان مکان و مقام شمس شناخته شده و قبل ازمرقد مولانا زیارت می‌شود اولین بار در قرن 13 ساخته شده است. بنای امروز به همراهمسجد در سال 1510 توسط عبدالرزاق اوغلو اسحاق بی، ترمیم و توسعه داده شده است. امااین‌که از طرف چه کسی ساخته شده است مشخص نیست. این تربت به مسجد متصل بوده،‌ ازداخل دارای سقف و از بیرون به شکل یک طنبور 8 ضلعی پوشیده شده است در حالی‌که برروی آن کلاهی به شکل هرم قرار دارد.

در قونیه مدارس و مساجدی وجود دارد که مربوط به دوران‌های ختلف می‌باشد وانعکاس کننده احتشام و شفافیت آن زمان می‌باشد.

تربت ملا نصرالدین (آق شهر)

فیلسوف بزرگ و استاد مزاح ملانصرالدین، در سیوری حصار متولد شده و بعد به آقشهر آمده و ساکن می‌شود و در همین جا با حیات خود ودا می‌کند. ملانصرالدین کسی استکه موقع خنداندن در اصل به فکر انداختن را مبنای کار گرفته بود. تربتش در شرق حصارشهر آق شهر در قبرستانی به نام خود ایشان می‌باشد. بر روی تربت ملانصرالدین ترمیماتزیادی انجام گرفته و باعث شده است که تربت شکل اصلی خود را از دستبدهد.

اما نمای امروزی آن در سال 1905 توسط بخشدار آق شهر، آقای شکرو ساخته شدهاست. از بنای قدیمی فقط تربت اصلی که در وسط باقی مانده است. این مقبره صندوقی ازمرمر می‌باشد که بر روی آن سنبل زندگی استاد خنده ملانصرالدین، تاریخ درگذشت ایشانکه 638 ه. (1284 میلادی) می‌باشد،‌ به صورت برعکس یعنی به شکل 386 نوشته شده است

 

/ 0 نظر / 18 بازدید