کلون (قفل! یعنی که کلیدی هم هست)

نوشته‌های علی جلالی نجف آبادی
 
سیزده بدر ، پیروزی "اسب سپید" بر "اسب سیاه"
ساعت ۱٠:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/۳ : توسط : علی جلالی نجف آبادی

سیزده بدر ، پیروزی "اسب سپید" بر "اسب سیاه"

مندرج در ماهنامه آریانا گردشگر

در ایران باستان تمامی روزهای ماه، نام مخصوص خود را داشته‌اند که تطابق آنروز با همان ماه مناسبت جشنی بوده است که به نام همانروز مطرح می شده است. از این رو، روز سیزدهم هر ماه "تیشتر " یا تیرروز نام داشت که متعلق به فرشته باران بود. ایرانیان باستان از چندی قبل از سال نو، هفت طبق یا سینی را با دانه های هفت غله (گندم، جو، نخود، لوبیا، ارزن، عدس، ماش) میپوشاندند تا هم در ابتدای سال نو سبزی در خانه و بر سر سفره هفت سین داشته باشند و هم روز سیزدهم فروردین که متعلق به "تیشتر " ایزد بود. از این روست که سبزهها را به آب روان می سپردند.


اکنون نیز این روز بزرگداشته شده و مردم آریایی در هر کجای دنیا، به دل طبیعت رفته و جشن سیزده بدر را برگزار می کتتد.

اما اینکه در تاریخچه ی این جشن بزرگ چه رازهایی نهفته است شاید مطلبی باشد که توجه شما خوانندگان عزیز را به خود جلب کند.

"تیشتر" در منابع زرتشتی ایزد باران دانسته شده است. ستاره مظهر او شباهنگ است. هرسال پس از چیرگی بر "اپوشه" (دیو خشکسالی) مخزن باران در دریای "فراخکرد" را باز می کند.

"تیشتر" خاستگاه باروری خاک است. "تیشتر" پدیدآورنده‌ی آب‌ها، رودها، دریاها و دریاچه‌ها و پدیدآونده‌ی فرزندان از مردم، درهم شکننده‌ی جادوگران، سرور ستارگان وپاسدار آریایی‌ها است.

برای دچار نشدن به خشکسالی باید به او قربانی می دادند تا قدرتمند شود و بر """اپوشه" دیو خشکسالی پیروز گردد. "تیشتر" در نبرد گیهانی با ""اپوشه" ، دیو خشکسالی، مبارزه می‌کند. سیاره‌ی تیر نماد اوست و ماه تیر از ان اوست. روایت است که او به صورت اسبی سفید و زیبا با گوش‌های طلایی به دریای گیهانی فرو می‌رود و در آن‌جا با "اپوشه" روبرو می‌شود و سه شبانه‌روز می‌جنگد. "اپوشه" نیز اسبی سیاه و ترسناک است. بار اول ایزد به علت این‌که مردم به او قربانی نداده‌اند شکست می‌خورد اما بار دوم اورمزد برای او قربانی داده و نیروی ده اسب، ده گاو نر، ده کوه و ده رود در "تیشتر" دمیده می‌شود و او پیروز می‌گردد و آب به مزارع و چراگاه‌ها جاری می‌گردد و باران بر هفت اقلیم می‌بارد.

اهمیت "تیشتر" نزد ایرانیان زمانی مشخص می‌شود که به آب و هوای نه چندان خوب ایران و وضعیت اقتصادی مردم آن روزگارکه بر پایه‌ی کشاورزی بود توجه کنیم.

گفته می شود، هر قطره‌ی بارانی که "تیشتر " به وجود آورد،‌به اندازه‌ی تشتی شد تا آب به بلندی قامت مردی زمین را فرا گرفت. جانوران موذی (اهریمنان) به ناچار به سوراخ‌های زمین فرو رفتند و آنگاه مینوی باد آب‌ها را به کرانه‌های زمین برد و بدین گونه دریای گیهانی را ایجاد کرد (cosmic osean منظوردریای وروکشه یا فراخکرت (در پهلوی)است) .

در بُندهشن و در سرود مختص به "تیشتر " عمل زندگی بخش او از جنبه های گوناگون توصیف شده است. در بُندهشن وی ایجادکننده‌ی اولیه‌ی باران و دریاها و دریاچه‌هاست. در ""تیشتر " "یشت تکیه بیشتر بر این است که در گردش سالانه‌ی طبیعت ، ""تیشتر " " سرچشمه‌ی دائمی آب‌هاست ، کسی است که فرزند عطا می‌کند ، جادوگران را درهم می‌شکند ، سرور همه‌ی ستارگان و حامی سرزمین‌های آریایی است.به اهمیت آن موجود یا ستاره‌ای که بر زمان ریزش باران نظارت دارد ، آنگاه می‌توان پی برد که آفت بزرگی را به یاد آوریم که ناشی از گرمای تابستان و خشکسالی است و سرزمینی با بیابان‌های گسترده را تهدید می‌کند.